Pin it
Spruitjes met spekjes en nootmuskaat passen bij een gewone aardappelmaaltijd, maar kunnen ook op tafel bij een uitgebreid zondagsetentje. De spruitjes krijgen een zachte kern en bruine snijvlakken. Daartussen zitten kleine stukjes krokant spek.
Je kookt de spruitjes eerst kort voor. Daarna doet de koekenpan het werk. Laat de nootmuskaat subtiel blijven, zodat je ook de groente en het rokerige spek blijft proeven.
Een korte lijst voor volle smaak
Kies stevige spruitjes die ongeveer even groot zijn en verwijder losse of beschadigde buitenblaadjes. Gerookte spekblokjes geven voldoende hartigheid, dus houd extra zout achter tot je hebt geproefd.
- Spruitjes. Gehalveerd hebben ze een vlakke kant die mooi kan bruinen in de pan.
- Gerookte spekblokjes. Ze geven een hartige smaak en een krokant contrast met de zachte groente.
- Ongezouten roomboter. Een klein klontje vult het spekvet aan en geeft de spruitjes een lichte glans.
- Nootmuskaat. Een bescheiden hoeveelheid geeft een warme kruidigheid zonder het gerecht te overheersen.
- Zwarte peper. Een paar draaien uit de molen maken de zachte koolsmaak wat pittiger.
Van kort koken naar goudbruin bakken
- Maak de spruitjes schoon. Breng een pan water aan de kook. Snijd een dun plakje van de stronkjes, verwijder beschadigde blaadjes en spoel de spruitjes af. Halveer ze door het stronkje.
- Kook kort voor. Kook de spruitjes 3-4 minuten vanaf het moment dat het water opnieuw kookt. Ze moeten nog stevig zijn, met een kern waar een mespunt met weerstand in gaat.
- Laat goed drogen. Giet af en laat de spruitjes 2 minuten uitdampen in een vergiet. Dep achtergebleven water voorzichtig weg.
- Bak het spek uit. Bak ondertussen de spekblokjes in een grote koekenpan op middelhoog vuur in ongeveer 8-10 minuten volledig gaar en krokant. Schep ze op een schoon bord en laat ongeveer 1 eetlepel spekvet in de pan.
- Bruin de snijvlakken. Voeg de boter toe en leg de spruitjes met de snijkant omlaag in het hete vet. Bak 4 minuten zonder veel te schuiven. Schep om en bak nog 4-6 minuten tot de kernen beetgaar zijn.
- Maak kruidig af. Voeg de spekjes, nootmuskaat en peper toe. Schep ongeveer 1 minuut om op laag vuur. Proef en voeg alleen indien nodig een snuf zout toe.
Stop voordat de kern zacht wordt
Het voorkoken is een tussenstap. Je hoeft de spruitjes op dat moment nog niet helemaal gaar te maken. Prik na 3 minuten met een mespunt in het dikste deel van een halve spruit. De punt moet erin kunnen, maar nog duidelijke weerstand voelen. Kleine spruitjes zijn eerder zover dan grote exemplaren. Geef vooral de grootste helften aandacht.
De bereidingsuitleg van Illinois Extension beschrijft kort blancheren gevolgd door bakken. Dezelfde bron legt uit dat langdurig koken een sterke zwavelachtige geur en een slappe structuur kan geven. Houd daarom de kooktijd kort en beoordeel daarna de gaarheid opnieuw in de koekenpan.
Snijd uitzonderlijk grote spruiten in kwarten. Laat het stronkje zoveel mogelijk zitten, zodat de blaadjes bijeen blijven. Zijn de spruitjes al zacht na het voorkoken? Bak ze dan alleen nog kort voor kleur en schep voorzichtig om.
Geef de snijkanten ruimte en rust
Een natte spruit sist flink zodra hij het vet raakt. Laat de helften daarom eerst uitdampen en dep zichtbare druppels weg. Leg ze vervolgens naast elkaar met de snijkant op de bodem. In een koekenpan van ongeveer 30 cm past deze hoeveelheid meestal in één laag. Gebruik twee pannen als de bodem te vol wordt.
Laat de spruitjes de eerste minuten liggen. Til daarna één helft op om de kleur te controleren. Is het snijvlak goudbruin? Dan kun je de rest omscheppen. Wordt de boter donker of begint het vet te roken? Zet het vuur meteen lager.
Bak de spekjes volledig gaar voordat je ze uit de pan haalt. De USDA-uitleg over het bereiden van spek benadrukt dat rauw spek niet halfgaar mag worden weggezet om later af te bakken. Volg ook de aanwijzingen op de verpakking. Voeg het uitgebakken spek pas op het einde weer toe, zodat het tijdens het bakken van de spruitjes niet verbrandt.
Spruitjes met spekjes en nootmuskaat serveren
Voor vier personen is dit een bijgerecht. Serveer er gekookte aardappelen of aardappelpuree bij. De zachte aardappelen passen goed bij de bruine randjes van de spruitjes. Heb je al spek in het groentegerecht? Dan hoeft er geen groot stuk vlees naast. Een gebakken ei is ook een eenvoudige aanvulling.
Begin met een kwart theelepel nootmuskaat voor de hele pan. Proef na het omscheppen. Je kunt altijd nog een beetje bijraspen, maar een te sterke kruidensmaak krijg je lastig teruggedraaid. Gemalen nootmuskaat uit een potje kan ook. Gebruik eerst dezelfde hoeveelheid.
Wil je een vegetarische variant? Vervang het spek door 200 g kleine champignonkwarten. Bak die apart in 1 eetlepel olie tot hun vocht is verdampt en ze kleur hebben. Voeg ze aan het einde toe. Deze variant smaakt minder zout en rokerig. Breng hem daarom opnieuw op smaak. De voedingsschatting van de receptkaart geldt voor de versie met spek.
Bewaar kleine porties en warm door
Schep overgebleven spruitjes in een ondiep bakje en zet ze zo snel mogelijk in de koelkast. Laat ze niet in de grote warme koekenpan staan. Volgens de bewaaradviezen van FoodSafety.gov horen bereide restjes binnen 2 uur gekoeld te worden. Bij omgevingstemperaturen boven 32 °C geldt maximaal 1 uur. Houd de koelkast op 4 °C of kouder. Eet dit gerecht bij voorkeur binnen 2 dagen op.
Warm een portie op in een koekenpan met een klein scheutje water. Gebruik eerst een deksel om de kern door en door te verwarmen. Haal het deksel daarna weg en laat het vocht verdampen. Controleer met een voedselthermometer dat het gerecht minstens 74 °C bereikt. De spruitjes worden bij opnieuw verwarmen zachter en het spek verliest wat van zijn krokantheid.
Wil je vooruitwerken? Maak de rauwe spruitjes eerder op de dag schoon en bewaar ze afgedekt in de koelkast. Kook en bak ze vlak voor het eten.
Veelgestelde vragen
- Hoe lang moeten spruitjes koken voordat je ze bakt?
Voor dit recept kook je gehalveerde spruitjes 3-4 minuten vanaf het moment dat het water opnieuw kookt. De kern moet dan nog stevig zijn. Tijdens het bakken garen ze verder, dus wacht bij het voorkoken niet tot ze helemaal zacht zijn.
- Kan ik spruitjes uit de diepvries gebruiken?
Dat kan, maar de structuur wordt meestal zachter dan bij verse spruitjes. Volg voor het garen de aanwijzingen op de verpakking en laat ze daarna goed uitlekken. Bak ze voorzichtig en reken erop dat de baktijd uit dit recept kan afwijken.
- Kan ik de roomboter vervangen?
Vervang de 15 g roomboter door 1 eetlepel neutrale olie. Het gerecht krijgt dan minder botersmaak. Voor een zuivelvrije versie controleer je ook de ingrediënten van de spekjes.
- Waarom worden mijn spruitjes niet goudbruin?
Meestal zijn ze nog te nat of liggen er te veel tegelijk in de pan. Laat ze uitdampen en bak de snijvlakken in één laag. Geef ze enkele minuten rust voordat je ze omschept.
- Kan ik spruitjes met spekjes vooraf maken?
Je kunt de rauwe spruitjes vooraf schoonmaken en afgedekt koelen. Voor de beste structuur kook en bak je ze vlak voor het serveren. Een volledig bereid restje kun je snel koelen en binnen 2 dagen opeten. Verwarm het opnieuw tot minstens 74 °C.
- Hoe verdubbel ik dit recept?
Verdubbel de ingrediënten en gebruik twee grote koekenpannen voor het bakken. Een volle pan geeft minder ruimte om de snijkanten te bruinen. Begin eventueel met iets minder dan de dubbele hoeveelheid nootmuskaat en proef voordat je meer toevoegt.
