Hete bliksem met spekjes en gebakken ui

Hete bliksem met spekjes combineert zachte aardappel met frisse appel en een hartige, knapperige bovenkant. De gebakken ui maakt de stamppot voller van smaak zonder dat je er jus bij hoeft te maken.

Deze versie blijft bewust een beetje grof. Je gebruikt meer zure dan zoete appel en voegt het fruit pas tijdens het koken toe. Zo kun je de gaarheid beter volgen en houd je de stamppot stevig genoeg om op te scheppen.

Aardappel, frisse appel en gerookt spek

Kies kruimige aardappelen en stevige appels zonder zachte plekken. De hoeveelheden aardappel en appel in de receptkaart zijn gewogen na het schillen en verwijderen van de klokhuizen.

• Kruimige aardappelen. Vormen de zachte basis en laten zich gemakkelijk grof stampen.
• Zure appels. Goudreinetten of Granny Smith geven een frisse tegenhanger voor het spek.
• Zoete appel. Een Elstar rondt de smaak af zonder toegevoegde suiker.
• Gerookte spekreepjes. Zorgen voor een hartige smaak en knapperige stukjes boven op de stamppot.
• Ui. Wordt zacht gebakken in een beetje spekvet en gaat door de gestampte aardappel.
• Ongezouten roomboter. Maakt de stamppot smeuïger zonder het zoutgehalte verder te verhogen.
• Zwarte peper. Geeft wat pit naast het zoete fruit.

Van kookpan naar knapperige bovenkant

1. Snijd de basis. Schil de aardappelen en snijd ze in stukken van ongeveer 3 cm. Schil de appels, verwijder de klokhuizen en snijd het vruchtvlees in stukken van 2 cm. Snipper de ui.
2. Begin met de aardappelen. Zet de aardappelen met koud water net onder en voeg het zout toe. Breng aan de kook en laat 10 minuten zacht koken met het deksel schuin op de pan.
3. Voeg de appels toe. Leg de appelstukken op de aardappelen. Laat nog 10-15 minuten zacht koken totdat een mes gemakkelijk door een aardappelstuk glijdt en de appel zacht is.
4. Bak het spek. Bak ondertussen de spekreepjes in een droge koekenpan op middelhoog vuur in ongeveer 10-12 minuten gaar en knapperig. Schep regelmatig om en volg eventuele bereidingsaanwijzingen op de verpakking. Schep ze met een schuimspaan op een schoon bord.
5. Laat de ui zacht worden. Houd ongeveer 1 eetlepel spekvet in de koekenpan. Bak de ui op matig vuur 8-10 minuten tot hij zacht en licht goudbruin is.
6. Giet af en stamp. Bewaar wat kookvocht en giet de aardappelen en appels voorzichtig af. Laat op laag vuur 1-2 minuten uitdampen. Stamp grof met de boter en schep de ui erdoor. Voeg alleen bij een droge stamppot wat kookvocht toe.
7. Maak de borden af. Breng op smaak met peper en proef voordat je extra zout toevoegt. Schep de hete bliksem op vier borden en verdeel de spekjes erover.

Hete bliksem met spekjes zonder nattigheid

Begin met kruimige aardappelen. Die passen beter bij een stamppot dan vastkokende soorten. De University of Minnesota legt uit dat bloemige aardappelen geschikt zijn om te stampen en dat vastkokende aardappelen daarbij kleverig kunnen worden.

Snijd de stukken ongeveer even groot. Controleer na de aangegeven kooktijd een van de grootste stukken. Het mes moet zonder harde weerstand naar binnen gaan. Geef stevige aardappelen nog een paar minuten voordat je gaat stampen.

Giet rustig af boven een vergiet met kleine openingen. Zachte appel kan anders met het water verdwijnen. Zet de inhoud terug in de pan en laat kort uitdampen op laag vuur. Schep om zodat de bodem niet aanzet. Stamp daarna met de hand. De stamppot mag kleine stukjes appel houden. Voeg pas op het einde kookvocht toe en doe dat met één eetlepel tegelijk.

Zoet en zuur naar jouw smaak

De verhouding van 400 g zure appel en 200 g zoete appel geeft een duidelijk frisse stamppot. Goudreinet is een logische keuze voor het zure deel. Met Granny Smith krijg je ook een frisse smaak. Gebruik Elstar voor het zoetere deel. Proef gerust een stukje rauwe appel tijdens het snijden. De smaak verschilt per vrucht en per rijpheid.

Wil je het gerecht minder zoet, vervang dan de 200 g Elstar door dezelfde hoeveelheid zure appel. Laat de hoeveelheid aardappel gelijk. Voor een zachtere appelsmaak kun je juist 100 g van de zure appel vervangen door zoete appel.

Suiker of stroop is hier niet nodig. Proef de stamppot samen met een gebakken spekje voordat je de smaak bijstelt. Dat geeft een beter beeld van het uiteindelijke gerecht dan een losse lepel aardappel en appel. Houd eventuele extra stroop apart aan tafel zodat ieder zelf kan kiezen.

Spek bovenop, zachte ui erdoor

Gebruik een ruime koekenpan waarin de spekreepjes in een losse laag liggen. Bak ze op middelhoog vuur en schep regelmatig om. Worden de randjes donker terwijl de dikkere stukjes nog zacht zijn, zet het vuur dan lager. De baktijd is een richtlijn. De dikte van de reepjes en je pan bepalen hoeveel tijd nodig is.

Bak het spek helemaal gaar voordat je het uit de pan haalt. In de USDA-informatie over spek staat dat je rauw spek niet gedeeltelijk moet bakken om het later af te maken.

Gebruik slechts een eetlepel van het uitgebakken vet voor de ui. Zo krijgt die wel de speksmaak zonder dat de stamppot vettig wordt. Schep de zachte ui door de hete bliksem en houd de spekjes apart tot het serveren. Boven op de stamppot blijven hun knapperige randjes beter merkbaar.

Bewaren en gelijkmatig weer opwarmen

Schep restjes in ondiepe bakjes om ze sneller te laten afkoelen. Zet ze binnen twee uur in de koelkast en eet ze binnen twee dagen. Dit volgt de bewaaradviezen van de Britse overheid. Bewaar de spekjes apart als dat nog kan. Stel je koelkast in op 4 °C.

Warm alleen de porties op die je nodig hebt. Doe de stamppot met een klein scheutje water in een pan en verwarm op matig vuur. Roer geregeld vanaf de bodem. Bij gebruik van de magnetron moet je tussendoor goed omscheppen. De richtlijn voor opnieuw verwarmen adviseert restjes één keer op te warmen en overal stomend heet te laten worden.

Wil je langer bewaren, vries dan afgekoelde porties in. Gebruik ze bij voorkeur binnen één maand voor de smaak en structuur. Laat in de koelkast ontdooien en gebruik binnen 24 uur na volledig ontdooien. De appel kan na het ontdooien wat vocht loslaten. Roer daarom eerst goed voordat je extra water toevoegt.

Veelgestelde vragen

Wat is hete bliksem met spekjes?

Het is een stamppot van aardappelen en appels met gebakken spekjes. In deze versie gaat er ook zacht gebakken ui doorheen. De appels geven een zoetzure smaak naast het hartige spek.

Welke appels gebruik je voor hete bliksem?

Gebruik voor dit recept 400 g zure appel en 200 g zoete appel, gewogen zonder schil en klokhuis. Goudreinet of Granny Smith past bij het zure deel en Elstar bij het zoetere deel. Je kunt alle appels vervangen door zure appels als je een frissere stamppot wilt.

Waarom is mijn hete bliksem te nat?

Er kan te veel kookwater zijn achtergebleven of de appels hebben veel vocht afgegeven. Laat de stamppot op laag vuur kort uitdampen en schep geregeld om. Voeg de volgende keer pas extra vocht toe nadat je hebt gestampt.

Kan ik hete bliksem een dag vooruit maken?

Ja. Laat de stamppot in kleine porties afkoelen en zet hem binnen twee uur in de koelkast. Bewaar maximaal twee dagen en verwarm één keer tot hij overal stomend heet is. Bak de spekjes bij voorkeur vlak voor het eten.

Kan hete bliksem ook vegetarisch of zuivelvrij?

Voor een vegetarische versie kun je de spekjes vervangen door 250 g stevig gebakken champignons. Bak die en de ui in wat olie. Voor een zuivelvrije versie vervang je de roomboter door een zuivelvrije plantaardige boter. Controleer bij verpakte vervangers de ingrediënten en allergenen.

Wat serveer je bij hete bliksem?

Met de spekjes erbij heb je al een stevige hoofdmaaltijd. Een eenvoudige salade met een frisse dressing of wat gekookte sperziebonen past er goed naast. Extra vlees is voor deze vier porties niet nodig.

Bronnen

Bronnen en naslagwerken die de redactie heeft geraadpleegd.

• https://extension.umn.edu/garden-and-home/yard-and-garden/gardening-in-minnesota/growing-potatoes
• https://www.govinfo.gov/content/pkg/GOVPUB-A110-PURL-gpo127380/pdf/GOVPUB-A110-PURL-gpo127380.pdf
• https://www.gov.uk/government/publications/how-to-chill-freeze-and-defrost-food-safely/how-to-chill-freeze-and-defrost-food-safely
• https://www.gov.uk/government/publications/cooking-your-food/cooking-your-food